Promotieonderzoek van Caroline de Theije van de Universiteit Utrecht laat een overtuigend verband zien tussen darmproblemen en afwijkingen in de hersenen. Zo ontdekte zij dat bij muizen die autistisch gedrag vertonen, ook de werking van de darmen is verstoord. Zie hier haar proefschrift. Dat het verband bestaat is al veel vaker wetenschappelijk aangetoond. Echter lijkt het nog steeds niet door te dringen hoe belangrijk voeding is.

Daarom is de allereerste stap die wij adviseren om verbetering te bewerkstelligen, een dieetverandering. Vast staat dat bij de meeste kinderen met ASS er sprake is van problemen met de spijsvertering en problemen met de ontgifting door het lichaam.

Ga je echter therapieën toepassen die specifiek bedoeld zijn om bv het lichaam te ontgiften, moet je er eerst voor zorgen dat de ontgiftingskanalen gezond zijn en dat het spijsverteringssysteem deze therapie aan kan. Anders zullen de vrijgekomen stoffen niet door het lichaam opgeruimd worden maar weer door het lichaam gaan zwerven. Daarnaast zorg je er met een goed dieet voor dat het lichaam van je kind niet nog meer belast wordt door negatieve invloeden. Zijn of haar lichaam heeft het immers van nature al moeilijk genoeg om met invloeden van buitenaf om te gaan. Met een verandering in het voedingspatroon zorg je er ook voor dat je kind fysiek en mentaal beter in staat is om aan andere therapieën mee te werken en er voordeel uit te halen.

Belangrijk is om onderstaand stappenplan stap voor stap en in deze volgorde af te werken.

STAP 1: ZORG VOOR EEN GOEDE BASIS

Wil je het voedingspatroon van je kind veranderen, start dan bij de basis. Het heeft geen enkele zin om speciale en ingewikkelde diëten te gaan volgen als de basis nog niet goed zit. Ieder stap bouwt verder op de vorige en zo wordt iedere stap makkelijker om te nemen.

Wellicht zie je bij je kind alleen al bij de eerste stap goede resultaten en daardoor wordt je steeds gemotiveerder om ook de volgende stappen toe te passen voor zover ze nog nodig zijn. Begin dan ook het voedingspatroon van je kind zo aan te passen zodat het bestaat uit volwaardige, gezonde voedingsmiddelen, vrij van kunstmatige toevoegingen.

Focus je bij deze omschakeling vooral op wat je bijvoegt, en niet meteen op wat je weg moet laten. Door steeds meer gezonde voedingsmiddelen toe te voegen, krijgen de slechte vanzelf minder plaats in het dieet.

Een goed basisdieet bestaat uit:

  • verse groenten en fruit
  • 100% volkoren granen en graanproducten
  • onbewerkt vlees (bij voorkeur biologisch)
  • verse vis
  • gezonde vetten in de vorm van noten, zaden, pitten, avocado’s, olijfolie, kokosolie etc..

Verminder of vermijd:

  • kunstmatige zoetstoffen
  • kunstmatige geur-, kleur- en smaakstoffen
  • emulgatoren, bindmiddelen etc.
  • transvetten
  • suiker
  • gefrituurde producten

Ga zelf koken en bakken, op die manier heb je controle over wat je kind aan voedingswaarde binnenkrijgt. Vermijd pakjes en zakjes en laat alles met ingrediënten die je niet uit kunt spreken in de supermarkt liggen.

Aangeraden Nederlandstalige boeken over een gezond basisdieet:

Van gifbelt naar tempel kinderen, Jacqueline van Lieshout

Natuurlijk! Elke dag echt eten, Anne Marie Ruezenaar

Vullen of voeden, Wilfred en Lili Genee

STAP 2: KIES EEN GOED BASIS VITAMINE- EN MINERALENSUPPLEMENT

De tijd dat we al onze benodigde vitaminen uit onze voeding halen is voorbij. Zeker bij kinderen met ASS geldt dat zij vaak tekorten aan vitaminen en mineralen hebben. Dit komt onder andere omdat deze kinderen vaak weinig variatie in hun voeding hebben, hun spijsverteringsysteem niet goed genoeg functioneert om alle voedingstoffen op te nemen en omdat hun lichaam de aanwezige voedingsstoffen niet goed gebruikt.

Kinderen met ASS zijn bovendien vaak gebaat bij therapeutische doseringen van bepaalde supplementen, maar deze aanpak is pas aan de orde in stap 5, en doe je best onder begeleiding van een deskundige.

Een goed basisregime voor alle kinderen is de volgende:

  •  Een kwalitatief goed multivitaminen preparaat bestaande uit 100% van de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid van de meeste vitaminen.

Voorbeeld: Orthica Dino Multi of Vitamin poeder, Solgar Kangavites of Kirkman Nu-Thera

  • Vitamine C 250-500 mg, afhankelijk van de leeftijd
  • Zink 10-20 mg
  • Calcium 400 – 1000 mg per dag (voor zover het niet uit de voeding komt)
  • Magnesium 100-250 mg

Check voordat je vitamine C, zink, calcium en magnesium bijgeeft eerst de samenstelling van het gekozen multivitaminen preparaat. Vaak bevat dit ook al een deel van de bovengenoemde stoffen. Bespreek bovendien met je arts of apotheker wat de beste aanbevolen dosering is voor jou kind en of je kind eventuele medicijnen neemt waarvan de werking negatief beïnvloed kan worden door de vitaminen.

STAP 3: VERHOOG DE INNAME VAN OMEGA 3 VETZUREN

Omega 3 vetzuren zijn een essentieel onderdeel van een gezond voedingspatroon en uit vier gepubliceerde studies is gebleken dat kinderen met ASS lagere omega-3 waarden hebben dan gezonde kinderen.

De inname van Omega-3 vetzuren kun je op verschillende manieren verhogen:

  •  Geef voedingsmiddelen die rijk zijn aan alpha-linolzuur (ALA) zoals lijnzaad, walnoten, chiazaad, lijnzaadolie etc.
  • Geef Omega-3 (Columbus) eieren, deze zijn door de speciale samenstelling van het kippenvoer van nature rijk aan Omega-3 vetzuren.
  • Eet 1 keer per week vette vis (zalm, tonijn, makreel, sardientjes etc.)
  • Geef een omega-3 supplement bestaande uit 500 – 1000 mg EPA/DHA

STAP 4: START HET GLUTENVRIJ, CASEINEVRIJ EN SOJAVRIJ DIEET

Uit een ondervraging van 3593 ouders van kinderen met ASS is gebleken dat 69% van deze kinderen positief reageerden op het gluten- en caseïnevrij (=melk-eiwitvrij) dieet. Het is wereldwijd het meest besproken en toegepaste dieet voor kinderen met ASS.

Er zijn meerdere redenen waarom deze kinderen problemen hebben met gluten en koemelk-eiwit:

  •  Het zijn veelvoorkomende allergenen, die leiden tot snelle of vertraagde voedingsintoleranties
  • Veel kinderen met ASS hebben moeite met het verteren van lactose in melk omdat ze het enzym (lactase) dat daarvoor nodig is missen
  • Gluten tast de darmwand aan en zorgt er zo voor dat deze doorlaatbaar wordt waardoor er stoffen in de bloedbaan terecht komen die daar niet thuishoren
  • Van bepaalde deeltjes in gluten en melk-eiwit, de zogenaamde peptiden, wordt vermoed dat ze zich binden aan opiaat-receptoren in de hersenen waardoor ze een effect hebben zoals morfine en heroïne. Dit kan verklaren waarom zoveel kinderen met ASS wel “verslaafd” lijken aan melk en brood (het zogenaamde “witte” dieet). Normaal gezien worden deze peptiden volledig verteerd en omgevormd in aminozuren, echter bij kinderen bij ASS is er vaak sprake van een ontsteking van de darmwand zodat deze vertering niet goed plaatsvindt. Hiervoor komen de peptiden in de bloedbaan terecht.

De enige manier om er achter te komen of ook jou kind problemen heeft met gluten en melk-eiwit, is door het streng volgen van een glutenvrij en melk-eiwitvrij dieet. Omdat ook soja vaak tot dezelfde problemen leidt als gluten en melk-eiwit, raad wij aan ook meteen soja te schrappen.

Na het weglaten van melk (melk-eitwit) zou je binnen een maand positieve effecten moeten waarnemen. Bij gluten kan dat tot drie maanden duren. Ook is een verslechtering in gedrag de eerste paar dagen niet uitgesloten. Dit komt door het ontwenningseffect.

Op internet, blogs en allerhande fora is heel veel informatie te vinden over een glutenvrije levensstijl. Lees je voor je begint dus goed in, probeer lekkere recepten uit en maak geleidelijk aan de overstap naar 100% gluten-, melk-eiwit (caseïne) en sojavrij. Na drie maanden kun je proberen eerst soja weer in te voeren, daarna melkproducten en dan de gluten.

STAP 5: OVERWEEG ANDERE ELIMINATIE DIETEN EN SPECIFIEKE SUPPLEMENTEN

Heb je na de uitvoering van de vorige vier stappen het gevoel dat er nog meer verbetering te halen is, of heeft je kind nog fysieke klachten die niet over zijn (bv spijsverteringsklachten), dan kun je overwegen om specialistische hulp in te schakelen en specifiekere diëten te gaan volgen. Er zijn allerhande diëten die positieve effecten hebben bij kinderen met ASS. Omdat ze echter allemaal een ander doel nastreven (sommige zijn bv specifiek voor darmherstel, andere meer voor mentale klachten) kun je best te rade gaan bij een specialist ter zake.

Zeker een dieet en supplementenregime dat toegespitst is op het verbetering van de spijsvertering en de ontgifting zal nog veel zoden aan de dijk kunnen zetten. Vaak zijn de bovenstaande vier stappen echter al voldoende om de spijsvertering en ontgifting te verbeteren.

Voorbeelden van deze diëten zijn:

Voor inspiratie kun je onze pinterest account bekijken waar we recepten op hebben staan die binnen paleo, aip, gaps, scd en of semi paleo dieet passen.